Yoneticilerin Gercekten Kullandigi Is Zekasi Panolari Nasil Tasarlanir?

Bircok isletme pahali bir is zekasi araci alir, onlarca grafikle dolu goz alici panolar kurar ve birkac ay sonra kimsenin bu panolara bakmadigini fark eder. Sorun genellikle araclarda degil, tasarim yaklasimindadir. Iyi bir is zekasi (BI) panosu etkileyici gorunmek icin degil, bir kararı hizlandirmak icin vardir. Bu yazida gercekten kullanilan panolarin nasil tasarlandigini anlatiyoruz.

Once Soru, Sonra Grafik

En yaygin hata, veriden yola cikip "su veriyi de gosterelim" diye grafik eklemektir. Dogru yaklasim tam tersidir: Panonun cevaplamasi gereken is sorularini once yazin. Her grafik somut bir soruya cevap vermelidir.

• Kotu: "Satislar grafigi" (hangi karari destekliyor belirsiz).
• Iyi: "Bu ay hedefin ne kadar gerisindeyiz ve hangi bolge geride?"

Metrik Hiyerarsisi Kurun

Her metrik esit onemde degildir. Iyi bir pano, goz gezdiren bir yoneticiyi saniyeler icinde en kritik bilgiye goturur. Bunun icin bir metrik hiyerarsisi kurun.

En ustte, isin nabzini tutan iki-uc ana gosterge (KPI) buyuk ve net sekilde yer almalidir. Altinda bu gostergeleri aciklayan kirilimlar, en altta ise detay tablolar bulunur. Kullanici yukaridan asagiya indikce "ne oldu" sorusundan "neden oldu" sorusuna gecer.

Baglam Olmadan Sayi Olmaz

Tek basina "Ciro: 1.240.000 TL" bilgisi hicbir sey soylemez. Iyi mi kotu mu? BI panolarinda her sayi bir karsilastirma noktasiyla sunulmalidir.

• Hedefe gore: Planlanan degerin yuzde kaci gerceklesti?
• Onceki doneme gore: Gecen aya veya gecen yila kiyasla degisim.
• Trend olarak: Tek nokta yerine son 12 ayin egilimi.

Gorsel Sadelik Bir Ozelliktir

Uc boyutlu pasta grafikleri, gokkusagi renkleri ve suslu gostergeler bilgiyi gizler. Profesyonel panolar bilincli olarak sadedir. Renk yalnizca dikkat cekmek icin kullanilmalidir; ornegin hedefin altindaki bir deger kirmizi, geri kalan her sey notr gri tonlarinda olabilir.

Grafik turunu de veriye gore secin: Zaman icindeki degisim icin cizgi grafik, kategori karsilastirmasi icin yatay cubuk grafik, oran icin sade bir sayi kutusu. Pasta grafiklerinden mumkun oldugunca kacinin.

Guncellik ve Guven

Bir yonetici panodaki bir sayinin yanlis oldugunu bir kez fark ederse, o panoya bir daha guvenmez. Bu yuzden her panoda verinin en son ne zaman guncellendigini gosteren bir zaman damgasi bulunmalidir. Ayrica metrik tanimlari net olmalidir: "Aktif musteri" tanimini herkes ayni anlamalidir.

Farkli birimlerin ayni metrigi farkli hesaplamasi, BI projelerinin en sik goruldugu guven kaybi nedenidir. Metrik tanimlarini merkezi bir sozlukte belgeleyin.

Panoyu Kime Tasarliyorsunuz?

Bir sahadaki satis temsilcisinin ihtiyaci ile CFO'nun ihtiyaci ayni degildir. Tek bir dev pano herkesi memnun etmeye calisirken kimseye yaramaz. Her rol icin, o rolun aldigi kararlara odaklanmis ayri panolar tasarlayin.

Sonucta iyi bir is zekasi panosu, bir sanat eseri degil bir karar aracidir. Basarinin olcusu kac grafik icerdigi degil, kac karari hizlandirdigidir. Sade tutun, baglam ekleyin ve her zaman "bu grafik hangi karari destekliyor?" sorusuyla sinayin. Boyle tasarlanan panolar raflarda tozlanmaz, her gun acilir.